Werken met autisme. In het afgelopen jaar ben ik verschillende keren van baan gewisseld. En tijdens deze periode liep ik tegen een aantal dingen aan. Een mooie gelegenheid om erover te schrijven.
Het begon eigenlijk allemaal bij mijn eerste baan na mijn studie. Ik was vanuit mijn stage bij een bedrijf binnengerold. Hier kon ik aan de slag als communicatiemedewerker. Het verliep hier niet helemaal zoals ik zou willen. Ik had zo gehoopt dat het weer hetzelfde zou zijn als bij de DRP, maar dat was het allesbehalve. Hoe gaat zo’n zoektocht in zijn werk? Ik vertel je er meer over.

Ik heb geprobeerd om een klik te krijgen met mensen, maar het lukte gewoon niet. Het team bestond al en hoe erg ik ook probeerde, ik kon geen aansluiting vinden. Het team bestond voornamelijk uit mannen en bij de kerstfeestjes ging het voornamelijk over onderwerpen als swingers. Daar kan ik niet over meepraten, dus stond ik er vaak maar een beetje bij. Er werd ook geen moeite gedaan om mij er wel bij te betrekken.
Ik ben daar in totaal bijna twee jaar geweest en gelukkig kwamen er ook mensen waar ik wel een klik mee had. Er kwamen verschillende stagiaires langs (die ik mocht begeleiden), waar ik wel een goede band mee kreeg. Ook zij konden minder goed opschieten met het bestaande team. Voor mij was dat wel een bevestiging dat het dan toch misschien niet aan mij lag.
Helaas vertrok elke stagiair weer na een half jaar en blijf je achter met het team waar je je niet op je gemak voelt. Aan het eind van mijn tijd daar merkte ik dat ik echt met tegenzin naar mijn werk ging. Ik liep de kantjes ervan af en wilde er liever niet zijn. Toch vond ik het moeilijk om op zoek te gaan naar wat anders.
“Hoe erg ik deze plek ook haat, het is wel vertrouwd.”
De keuze werd voor me gemaakt. Toen mijn contract afliep, werd ik bij de baas geroepen en kreeg ik te horen dat er geen werk meer voor me was. Of het was omdat er echt geen werk voor me was, of omdat ze echt wel doorhadden dat er van mijn kant vrij weinig plezier meer in zat, weet ik niet.
Als ik nu achteraf terugdenk, had ik een stuk eerder weg moeten gaan. Ik was gewoon bang voor verandering en de gevolgen die het zou hebben.
Solliciteren
Maar ik moest dus op zoek naar een nieuwe baan. Gelukkig had ik drie maanden speling met een ww-uitkering. Dit was voor mij ook een punt om na te denken over waar ik naartoe wilde met mijn leven. Wilde ik verder in de communicatiesector of ging ik een compleet andere kant op? Ik besloot mijn horizon breed te houden. Ik wilde op zich wel weer aan de slag in de communicatiesector, maar dan wel bij een gemeente of overheid. De lonen daar liggen namelijk echt een stuk hoger dan bij commerciële bedrijven. Bij het communicatiebureau waar ik werkte, werd er financieel misbruik van me gemaakt. Ik werkte voor het minimumloon en toen ik eindelijk een loonsverhoging kreeg, steeg het minimumloon even hard mee. Nog een reden waarom ik eerder weg had moeten gaan.
Ik ging dus op zoek naar een geschikte baan en al snel vond ik een aantal geschikte vacatures. Een paar in de communicatiesector, maar ook een aantal compleet in een andere richting. Ik besloot een aantal brieven te schrijven. Zelfs het schrijven en het sturen van brieven vond ik al spannend.
“Daar zit ik dan. Ik druk op de knop versturen en ik kan niet meer terug. Een golf van spanning giert door mijn lijf heen. Mijn hartslag versnelt en mijn ademhaling wordt zwaarder. Om mijn gedachten en de spanning te verzetten, zoek ik afleiding: ik ga een taart bakken.”
Een paar dagen later krijg ik een mailtje terug: niet uitgenodigd op gesprek. Er waren tachtig gegadigden. Van die afwijzingen heb ik er een flink aantal gekregen. Als ik nu terugzoek op mijn computer, vind ik minimaal negen motivatiebrieven. Van deze brieven ben ik één keer uitgenodigd voor een gesprek. Gek genoeg was dat niet in de sector waarvoor ik heb gestudeerd, maar compleet wat anders. Ik ben namelijk ook heel creatief en er was een bedrijf waar ze kleden maakten voor op de muur. Na een gesprek gehad te hebben, was ik daar ook heel erg enthousiast over. Helaas was er ook een kandidaat die de techniek al beheerste en dat betekende weer een afwijzing.
Waar je met solliciteren blijkbaar ook rekening mee moet houden, is dat je van sommige bedrijven gewoon helemaal niks terughoort nadat je gesolliciteerd hebt. Ik vind het belachelijk. Ik heb er toch ook moeite in gestoken om een brief te schrijven. Dan kun je volgens mij best een fatsoenlijk mailtje terugsturen dat ik niet de geschikte kandidaat ben.

Het ICON-ische sollicitatieproces
Maar ik gaf niet op en bleef doorzoeken. De maanden verstreken en toen ik bijna de hoop had opgegeven, verscheen er op mijn Indeed-zoekpagina een vacature voor de functie data entry medewerker. Zoals jullie hebben kunnen lezen in mijn blog De Rode Planeet: my happy place, heb ik als eerste bijbaan iets vergelijkbaars gedaan. Ik solliciteerde en werd binnen een half uur teruggebeld. Ik mocht op gesprek komen.
Het sollicitatiegesprek was een beetje vreemd. Ik zat niet alleen, maar met nog vier of vijf anderen. Daar werd uitgelegd wat de functie precies inhield en dat er meerdere (negen!) kandidaten gezocht werden. Vervolgens wilden ze je nog één op één spreken om naar je motivatie te vragen en te vragen wat je wilde verdienen.
Als er dus iets is wat ik geleerd heb van mijn tijd bij het communicatiebureau, is het dat je niet akkoord moet gaan met het minste en geringste. Daarom vroeg ik meer dan wat ze vroegen in de vacature. Bij mijn vorige werk is er op financieel gebied flink gebruik van mij gemaakt. Dat wilde ik niet langer. Daarom heb ik goed onderbouwd waarom ik meer wilde verdienen dan het minimum dat in de vacature stond.
Een paar dagen later kreeg ik een telefoontje dat ik was aangenomen en halverwege december kon beginnen. Ik was natuurlijk helemaal blij, maar toen ik het contract bekeek, stond daar gewoon het loon in dat in de vacature stond. Ik heb erachteraan gebeld en toen bleek dat het loon dat ik in het sollicitatiegesprek genoemd had gold. Tip: kom daarin voor jezelf op. Het voelt misschien als een long shot, maar durf meer te vragen. Toen ik het hier achteraf met collega’s (ik zou niet zomaar met iedereen over loon hebben, maar bij mijn collega’s kon het) over had, bleek dat ik meer verdiende dan iedereen.
De eerste dagen bij dit bedrijf begonnen met een cursus. Ik leerde de rest van de mensen kennen en het waren allemaal zulke aardige mensen. Waar we begonnen met negen, haakte er na dag één al iemand af. En gingen we verder met acht. Het fijne aan dit team was dat het team nog niet gevormd was.
De weken verstreken en ik ging echt met plezier naar mijn werk. Ik voelde me zo op mijn gemak bij deze mensen dat ik langzaam loskwam en vertelde over mijn verleden en autisme. Hier werd heel respectvol mee omgegaan en ik heb ze ook direct duidelijk gemaakt dat ik niet wilde dat ze me daardoor anders gingen behandelen. Mensen waren zo ongelofelijk begripvol en accepteerden me voor wie ik was. Zowel de leidinggevende als mijn directe collega’s hielden rekening met mij. Hierdoor kwam ik los en was ik altijd wel in voor een praatje met iedereen.
In eerste instantie zou het gaan om een functie tot en met maart, maar dit was allesbehalve zeker. Eigenlijk bleek na een aantal weken al dat we met te veel waren. Er werden mensen op andere functies gezet, maar ik mocht blijven samen met nog een aantal mensen. Uiteindelijk heb ik er zelf voor gekozen om weg te gaan. En dat was geen makkelijke keuze.
Ook al ging het dus in eerste instantie om een functie tot en met maart: op het moment van schrijven (augustus) is er nog een oud-collega van mij werkzaam bij het bedrijf. Maar ik niet meer, want ik ben in de tussentijd nog een keer gewisseld van baan. Waarom? Zeker niet omdat ik het niet leuk had. Het tegenovergestelde juist. Maar de collega’s met wie ik de grootste klik had gingen weg en ik moest ook aan mijn toekomst denken. Mijn contract was verlengd tot december, maar daarna was er geen zekerheid dat ik kon blijven of een andere functie kon vervullen. Als ze me een aanbod hadden gedaan, had ik het graag gedaan, maar ik moest voor mezelf kiezen.
Daarom ben ik op een avond op een website met overheidsvacatures gaan zoeken naar vacatures die mij wel wat leken. Toen stuitte ik op de vacature voor medewerker Registratuur. Een administratieve functie zonder klantcontact (want bellen is bleh) voor minimaal een jaar. Ik heb er een aantal dagen over nagedacht en besloot te solliciteren.
Vertel je in je sollicitatie over je autisme?
Tijdens het schrijven van deze sollicitatiebrief had ik het idee dat ik eruit moest springen. Ze zochten eigenlijk iemand die heel precies en gedetailleerd was. Des te verder ik kwam met het schrijven van de brief, des te meer ik het idee kreeg dat ik mijn autisme erin moest verwerken.
Maar was dat wel zo slim? Wat nou als je wordt afgekeurd op je autisme?
Daar had een toenmalige collega een hele mooie anekdote over:
“Als ze van je diagnose weten en je niet willen hebben, dan moet je ook helemaal niet voor ze willen werken.”
Dus ik koos ervoor om dit op deze wijze in mijn brief te verwerken:
“”Ik heb lang getwijfeld of ik dit in mijn sollicitatiebrief zou benoemen, maar ik ben drie jaar geleden gediagnosticeerd met autisme. Voor mij betekent dit dat ik goed ben in het aanbrengen van structuur in gegevens, heel precies te werk ga en oog heb voor detail. Ook ben ik erg goed in het herkennen van verbanden. Verder belemmert mijn diagnose mij niet in mijn dagelijks leven. Ik werk graag samen met anderen en functioneer goed in teamverband, maar kan ook uitstekend zelfstandig werken. De meeste mensen die niet weten van mijn diagnose merken hier ook niks van. Ik zou graag een baan willen hebben waarbij ik in mijn kracht kan staan en deze functie leent zich hier perfect voor.”
Dit was mijn eerste brief waarin ik mezelf echt liet zien. Dus het voelde alsof ik mezelf helemaal bloot gaf en het kon twee kanten op gaan. Of ik kreeg een afwijzing die extra hard aan zou komen, of ik mocht op gesprek komen en mensen konden me voor het eerst zien voor wie ik was. Ik verstuurde de brief en kreeg een aantal dagen later een uitnodiging voor een sollicitatiegesprek. In dit gesprek werd uiteraard ook gevraagd naar mijn autisme. Het gesprek ging goed en ik werd gevraagd voor een meeloopochtend om te kijken of het vanuit mijn kant ook echt beviel.
Dus of je over je diagnose moet vertellen in je brief? Ik denk dat het per functie verschilt. Is het een functie waar je heel erg sociaal moet zijn, bijvoorbeeld voor een callcenter? Dan is het misschien beter om het niet te vertellen vanwege het vooroordeel dat eromheen hangt. Maar maakt het voor de vacature niet uit of versterkt het juist je positie? Dan zou ik het zeker doen. Je moet er dan wel comfortabel mee zijn dat je over je autisme durft te vertellen. Want als je zoiets noemt in je brief, ga je er gegarandeerd vragen over krijgen.
Afscheid nemen van een plek waar je het naar je zin hebt
Maar ik had nog steeds een baan tot december en ik vond het best spannend om te vertellen dat ik een nieuwe baan had en afscheid zou moeten nemen. Ik had het zo naar mijn zin. Toch heb ik verteld dat ik een meeloopdag zou hebben en dat de kans bestond dat ik weg zou gaan. Ze reageerden zo positief. De leidinggevende zei dat ze het heel erg jammer vond, maar dat ze me groot gelijk gaf, omdat ze me gewoon geen zekerheid konden geven. De twee laatste werkdagen bij dat bedrijf waren fantastisch. Een oud-collega die al een aantal maanden weg was, kwam speciaal terug voor het afscheid van mij en een andere collega, die tegelijkertijd wegging.
Vrijdag nam ik nog afscheid van de wat oudere collega’s. Een nam me mee uit te lunchen naar de visboer. De ander was ziek, maar kwam speciaal omdat ik mijn laatste werkdag had toch nog even langs en had een cadeautje meegenomen. Ik denk dat dit qua ervaring heel dicht bij De Rode Planeet kwam. De mensen die ik om me heen had, waren zo lief. Wat een iconen 😉
Een nieuw hoofdstuk
Na mijn afscheid had ik twee weken vakantie. Daarna begon mijn volgende avontuur. De eerste werkdag was heel erg spannend. De materie waar ik mee werkte, was niet per se lastig, maar het was heel veel. Je moet van alle afdelingen wat weten en ik heb er echt wel een aantal weken over gedaan voordat ik de basis onder de knie had. Gelukkig gaat het nu een stuk beter. Ik doe er nog wel steeds langer over dan mijn collega en heb ook nog wel echt moeite om direct te weten waar alle mails heen moeten. En dat vind ik lastig. Ik maak namelijk niet graag fouten, maar dat is de enige manier waarop je dit echt kunt leren. Gelukkig hebben ze er vier maanden voor uitgetrokken om me in te werken en daar zijn we nog niet.
Waar ik nu werk, is echt een hele grote organisatie en dat overspoelde mij in het begin heel erg. Nu ben ik wel gewend aan de mensen en weet ik met wie ik te maken krijg. Toch zijn namen nog erg lastig in een organisatie met meer dan 400 mensen. En dat is iets waar ik tegenaan loop. Ik wil iedereen leren kennen en iedereen zijn verhaal onthouden, maar als je 30 keer vakantieplannen hoort, wordt het erg lastig. Ik wil graag de persoon zijn die persoonlijk is met mensen. Die gericht achteraf vraagt hoe iemand zijn vakantie of weekend was en dat ik nog weet wat diegene ging doen. En dat is iets waar ik tegenaan loop. Het is minder persoonlijk. Gelukkig heb ik wel een directe collega met wie ik iets persoonlijker kan praten.
Of ik nu goed zit, durf ik nog niet te zeggen. Ik mis een hecht team, maar aan de andere kant opent er zich nu een wereld vol mogelijkheden voor mij. Nu ik eenmaal binnen ben bij de overheid, is het een stuk makkelijker om door te groeien naar een andere functie. Misschien dat ik over vijf jaar wel weer terug ben in de communicatiesector, maar dan voor een overheidsinstelling. Het lijkt mij ook nog heel leuk om te werken voor de NVWA of het LID. Maar dat is iets wat ik later wel ga zien.
Mijn les van het afgelopen jaar
Dat is weer een update van mij over mijn werkleven van het afgelopen jaar. Ik hoop dat dit jou inspireert. Ook al zit je slecht in je vel op je werk en vind je het moeilijk om weg te gaan. Er zijn echt leukere plekken. Soms moet je weggaan om andere deuren te openen. En in mijn geval was dat zeker het geval.
Laat je trouwens ook nooit door iemand vertellen dat het je niet gaat lukken. Ik sprak mezelf uit over dat ik graag bij de overheid wilde werken en toen werd mij verteld dat dat lastig zou gaan worden om daar iets te gaan vinden. Kijk waar ik nu sta. Oftewel: heb je een doel voor ogen? Ga ervoor. Misschien gaat het anders dan je verwacht of zou hopen, maar wanneer je er niet voor gaat, lukt het je sowieso niet.
Meer lezen over werken met autisme? Bezoek dan de pagina die de NVA schreef over autisme en werk.

