Autisme op de basisschool
Hoewel autisme bij mij pas op latere leeftijd gediagnosticeerd is, waren er ook toen ik jong was al wel aanwijzingen. In de tijdlijn neem ik jullie mee in hoe ik verschillende levensfasen ervaarde. Ik zal vooral over autisme vertellen, maar er zullen ook andere grote onderwerpen uit mijn leven aangesneden worden. Deze verhalen helpen je om te begrijpen waar ik in mijn leven mee te maken heb gehad. Hier vertel ik je meer hoe ik mijn basisschooltijd heb ervaren en hoe autisme in deze fase bij mij naar voren kwam.
Mijn eerste dag op de basisschool weet ik nog goed. Ik weet nog dat ik absoluut niet wilde blijven en aan mijn moeders been hing zodat ze maar niet weg zou gaan. De eerste weken waren onwennig, maar langzamerhand werd het steeds vertrouwder. Toch bleef het voor mij lastig om vriendjes of vriendinnetjes te maken. Ik had wel sociaal contact, maar maakte maar moeilijk vriendjes. Het had misschien ook te maken met de verschillende interesses. Ik wilde niet spelen, ik wilde leren. Des te meer leerstof, des te beter. Leren lezen en rekenen vond ik dan ook ongelofelijk leuk.
Spraakblokkade
Ik merkte in de klas dat ik sociaal moeilijk mee kon komen en ook communicatief was ik niet sterk. Ongelofelijk slim was ik wel. Ik wist eigenlijk altijd alles, maar het kwam er gewoon niet uit. Ik denk dat ik op die momenten zo overprikkeld was, dat ik precies wist wat ik wilde zeggen, maar het er gewoon niet uitkwam. Zulke momenten heb ik in mijn leven wel vaker. De woorden liggen op je tong, maar je kunt ze op zo’n moment niet uitspreken. Het lijkt alsof iets je spraak blokkeert. In de gesprekken die ik het afgelopen jaar met andere mensen met autisme heb gehad, kwam het naar voren dat ik daarin niet de enige ben. Zulke momenten maken je heel erg onzeker.
Sociale onzekerheid
Ik wilde graag vriendjes, ik wilde graag mensen om me heen die me snapten. In plaats daarvan voelde ik me op de basisschool erg alleen en werd ik vaak niet betrokken bij de groep. Ik werd niet uitgenodigd voor kinderfeestjes en als ik werd uitgenodigd, mocht ik niet heen van mijn ouders. Mijn ouders waren sowieso heel erg op zichzelf en deden het liefst zo min mogelijk moeite. Op een sport of met mensen spelen was al snel te veel gevraagd. Dit heeft mij heel erg belemmerd in mijn socialisatie. Het was een pijnpunt dat ik eenzaam was. Daarom heb ik op een dag in groep vijf besloten om mee te gaan voetballen met de jongens van de klas. Hiervoor had je niet veel communicatieve vaardigheden nodig. Ik merkte dat ik dit steeds leuker begon te vinden en er steeds beter in werd. Dit heb ik vier jaar lang gedaan, maar toch had ik nooit het gevoel dat ik bij de groep hoorde.
Hyperfocus
Maar voetbal was niet alleen in de pauzes een hobby van me. Ik begon me steeds meer te interesseren in het Nederlands voetbalelftal. Als iets kenmerkend is voor autisme is het dat je een enorme hyperfocus kunt krijgen voor 1 onderwerp. Voor mij was dat op dat moment het Nederlands elftal. Ik keek elke wedstrijd, hield er spreekbeurten over en kende zelfs de namen en de rugnummers uit mijn hoofd. Het was geen gekke periode voor deze hyperfocus, want het was het beste elftal dat we in jaren gehad hebben.
Overprikkeldheid
Niet alleen op sociaal vlak merkte ik veel van autisme op de basisschool. Ook was ik heel veel overprikkeld. Toentertijd wist ik niet dat het kwam door overprikkeling, maar ik had eigenlijk altijd last van hoofdpijn. Het was zelfs zo erg dat er gedacht werd dat ik misschien oogproblemen zou hebben, waardoor hoofdpijn veroorzaakt zou kunnen worden. Ik heb een ogentest gedaan waar uitkwam dat mijn zicht bovengemiddeld is. Toch kreeg ik een bril met een minimale sterkte tegen hoofdpijn. Dit hielp uiteraard niet, want die hoofdpijn werd niet veroorzaakt door slechte ogen, maar door overprikkeling. Iets waar ik pas jaren later achter zou komen.
Oogcontact
Een ander onderwerp dat ik op de basisschool erg lastig vond, was het hebben van oogcontact. Als we in de kring zaten, wist ik niet waar ik moest kijken. Op onze basisschool zat je tot groep 8 in de kring en vooral de laatste jaren vond ik dit een steeds lastiger onderwerp worden. Moest ik naar de mensen voor me kijken of toch naar de grond? Als ik naar de mensen voor me keek, had ik het idee dat ze dat vervelend vonden, maar naar de grond kijken voelde vreemd. Toch heb ik geleerd om oogcontact te houden met mensen. Het hoort er nou eenmaal bij.
Sociale skills aanleren
Maar het hebben van oogcontact is niet het enige wat ik mezelf aangeleerd heb. Veel sociale skills heb ik mezelf aangeleerd. Wanneer moet je bijvoorbeeld lachen, wanneer niet? Wat is gepast om te zeggen in bepaalde situaties en wat niet? Het zijn allemaal dingen die ik mezelf aan heb moeten leren. De meeste sociale skills heb ik aangeleerd door te kopiëren. Je ziet en hoort wat anderen doen in bepaalde situaties en doet dit na. Door de reacties van anderen te lezen, leer je steeds weer wat bij. Door deze techniek zijn mijn sociale skills zodoende ontwikkeld dat mensen eigenlijk niet aan mij kunnen zien dat ik autisme heb.
Ritme
Iets wat ik wel fijn vond aan de basisschool was het ritme dat je had. De schooldagen zagen er qua structuur altijd hetzelfde uit. Alles was eigenlijk heel erg duidelijk. Iedere week was hetzelfde: vier volle dagen en op woensdagmiddag vrij. Het ritme van school was iets wat ik fijn vond. Toch vond ik het altijd wel lastig om weer terug te komen in dit ritme. Als ik bijvoorbeeld een week ziek was geweest, vond ik het altijd erg eng om weer terug te komen. Dit heb ik nu ook nog steeds na een paar weken vakantie. Je ziet er tegenop om weer terug te gaan, maar als je eenmaal in het ritme zit, valt het erg mee.
Als ik terugkijk naar de basisschool, zie ik een periode van eenzaamheid en onbegrepenheid. Ook thuis had ik het niet altijd even gemakkelijk, maar niemand leek dat te zien. Als ik mijn verhaal vertelde, werd ik niet gehoord. De waarheid was dat het thuis niet goed ging. Ik voelde me geïsoleerd, kreeg constant kritiek en er werden nare dingen tegen me gezegd. Ik kreeg niet de liefde en bevestiging die ik nodig had. Het was mentaal zwaar, maar ook voor fysieke straffen werd niet geweken. Ik wilde zo graag uit deze thuissituatie komen dat ik sinds mijn negende riep ik al dat ik het huis uit wilde. Dit is iets waar ik het soms nog wel erg lastig mee heb en wat ik waarschijnlijk mijn hele leven met mij mee zal dragen. Al met al was mijn basisschool een stressvolle, eenzame tijd. Natuurlijk heb ik ook veel leuke dingen meegemaakt, zoals de schoolreisjes en kamp. Toch keek ik ernaar uit om naar de middelbare school te kunnen in de hoop dat alles zou veranderen.
